Yoğun sezonda 270 saat sınırı aşılabilir mi?

Hayır. 4857 sayılı Kanun’a göre fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz. Yoğun dönemler kapasite planlamasıyla yönetilmelidir.

Deneme süresindeki çalışanın SGK kaydı gerekir mi?

Evet. Sigortalılık işe başlama tarihinde başlar ve işe giriş bildirgesi bu tarihten önce verilmelidir; deneme süresi istisna değildir.

Tek bir ağır bulgu siparişi durdurur mu?

Bu markanın politikasına bağlıdır. Çocuk işçi, zorla çalıştırma veya kayıt tahrifatı gibi bulgular birçok markada acil eylem gerektirir.

8 Ekim 2026 · 3 dk okuma

Fason atölyelerde en sık görülen uygunsuzluklar

Fason atölyelerde en sık görülen uygunsuzluklar; yasal sınırı aşan fazla mesai, sigortasız çalışan, eksik yaş belgesi, kapalı acil çıkışlar, makine koruyucularının eksikliği, yetersiz ilk yardım, hatalı ücret ve fazla mesai hesabı, onaysız alt yüklenici kullanımı ve risk değerlendirmesinin bulunmamasıdır.

Fason atölyelerde neden daha çok uygunsuzluk çıkar?

Fason atölyeler kısa teslim süreleri, değişken sipariş hacmi ve sınırlı idari kadro ile çalıştığı için kayıt ve güvenlik açıkları ana fabrikalara göre daha sık görülür. Sorunların çoğu kötü niyetten değil, sistem eksikliğinden kaynaklanır.

Aşağıdaki tablo, tekstil tedarik zincirinde denetimlerde sık karşılaşılan bulguları, neden önemli olduklarını ve kalıcı olarak nasıl düzeltilebileceklerini özetler. Yasal dayanaklar 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 5510 sayılı Kanun’dur.

En sık bulgular nelerdir ve nasıl düzeltilir?

Bulgu	Neden önemli	Nasıl düzeltilir
Aşırı fazla mesai	4857 m.41’e göre fazla çalışma yılda 270 saati geçemez ve işçinin onayı gerekir; haftalık normal süre en çok 45 saattir (m.63). Aşırı çalışma, zorla çalıştırma göstergeleri arasında da sayılır.	Kişi bazında yıllık fazla mesai takip tablosu tutun, 270 saate yaklaşanları önceden görün, kapasiteyi siparişe göre planlayın ve onayları yazılı alın.
Sigortasız (kayıt dışı) çalışan	5510 m.8’e göre sigortalı, işe başlamadan önce SGK’ya bildirilmelidir. Kayıt dışılık markalar için kabul edilmez bir bulgudur.	Sahadaki herkesin SGK kaydını karşılaştırın; işe giriş bildirgesini işe başlatmadan önce yapın; deneme süresi dahil hiç kimseyi kayıtsız çalıştırmayın.
Eksik yaş belgesi	4857 m.71’e göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Belge yoksa denetçi yaşı doğrulayamaz.	İşe alımda kimlik fotokopisi alın ve dosyada saklayın; 18 yaş altı çalışanları ayrı listeleyip gece çalışması ve ağır işlerden koruyun.
Kapalı veya kilitli acil çıkış	Yangın veya panikte can kaybına yol açabilir. amfori BSCI’de kaçış yollarının açık ve işaretli olması kritik sorudur.	Çıkışları mesai boyunca kilitsiz tutun, önüne malzeme konmasını yasaklayın, günlük kontrol listesi uygulayın.
Makine koruyucusu eksik	Dikiş ve kesim makinelerinde parmak ve göz yaralanmalarının başlıca nedenidir.	İğne, kayış ve kasnak koruyucularını takın; çıkarılmasını yasaklayın; bakım sonrası kontrol edin.
Yetersiz ilk yardım	Kaza anında müdahale gecikir. amfori BSCI’de nitelikli ilk yardımın her zaman erişilebilir olması kritik sorudur.	Her vardiyada sertifikalı ilk yardımcı bulundurun, dolabı düzenli kontrol edin, acil telefon numaralarını asın.
Ücret ve fazla mesai hesap hataları	Fazla çalışma ücreti normal saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenmelidir (4857 m.41). Eksik ödeme çalışanın hakkını doğrudan etkiler.	Puantaj ile bordroyu her ay karşılaştırın; fazla mesaiyi bordroda ayrı kalem olarak gösterin; ücret pusulası verin.
Onaysız alt yüklenici (fason) kullanımı	Marka, ürününün nerede üretildiğini bilmezse riski yönetemez; birçok davranış kuralı bunu açıkça yasaklar.	Kullandığınız tüm atölyeleri listeleyin, markadan yazılı onay alın, onaysız iş devrini durdurun.
Risk değerlendirmesi yok veya güncel değil	6331 m.10’a göre işveren risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür.	İş güvenliği uzmanıyla risk değerlendirmesini hazırlayın; yeni makine, yerleşim veya süreç değişikliğinde güncelleyin.

Uygunsuzluk tespit edilince ne olur?

Denetçi bulguyu rapora yazar ve işletmeden bir düzeltici faaliyet planı (CAP) ister. Planda her bulgu için kök neden, yapılacak iş, sorumlu kişi ve tarih yer almalıdır.

Kalıcı çözüm, kök nedeni ele almaktır: örneğin fazla mesai sorunu çoğu zaman kapasite planlaması veya sipariş yönetimiyle ilgilidir; yalnızca puantajı düzeltmek sorunu çözmez, üstelik kayıt tahrifatı riskini doğurur. Kapanış, fotoğraf ve belge gibi kanıtlarla veya bir takip denetimiyle doğrulanır.

Sık sorulan sorular

Yoğun sezonda 270 saat sınırı aşılabilir mi?: Hayır. 4857 sayılı Kanun’a göre fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz. Yoğun dönemler kapasite planlamasıyla yönetilmelidir.
Deneme süresindeki çalışanın SGK kaydı gerekir mi?: Evet. Sigortalılık işe başlama tarihinde başlar ve işe giriş bildirgesi bu tarihten önce verilmelidir; deneme süresi istisna değildir.
Tek bir ağır bulgu siparişi durdurur mu?: Bu markanın politikasına bağlıdır. Çocuk işçi, zorla çalıştırma veya kayıt tahrifatı gibi bulgular birçok markada acil eylem gerektirir.